See also: substance theory, functionalism, Natüralizm ve bilinç

Ben bir uzay-zaman solucanıyım.

Kafa karışıklığı 1: Neden sadece şimdideyim?

B teorisi: Her an eşit derecede gerçek. Zihnim: Sadece şimdiyi deneyimliyorum. Her an eşit derecede gerçekse neden hepsini aynı anda yaşamıyorum da sadece bir “şimdi” deneyimliyorum?

Kafa karışıklığı 2: Akış hissi

Hiçbir şey aslında “akmıyorsa” bende ve çevremdeki dünyadaki (örneğin ağacın zamanla büyümesi) akış illüzyonunun açıklaması ne?

Kafa karışıklığı 3: Hareket problemi

Bu statik bloğun içinde beni bir andan diğerine “ilerleten” veya “sürükleyen” şey nedir? Neden sabit bir anda tıkılı kalmıyorum?

Kafa karışıklığı 3: Kimlik problemi

Geçmişimdeki ben var olan bir kişi, ama onun deneyimlerine erişimim yok. Benimle onun arasındaki bağ ne? O nasıl ben olabilirim?

Kafa karışıklığını giderme

  1. Bir nokta değil, bütünüm (Uzay-zaman solucanı). Kimlik probleminin cevabı burada. Ben, zamanda seyahat eden bir bilinç noktası değilim. Ben, doğumumdan ölümüme kadar tüm anıları, deneyimleri, yolculuğu içeren 4 boyutlu bir varlığım. Geçmişteki ben, zihnimin bir parçası. Tıpkı kolumun bedenimin bir parçası olduğu gibi. Ama bilincim yerel çalışıyor, tek zaman dilimini aydınlatıyor.

  2. Evren akmıyor, sadece farklı yerlerini görüyoruz. Bir dağın yamacı boyunca rakımı değişir, yüzeyi değişir. Ama bu dağın akması anlamına gelmez. Benzer şekilde, senin veya bir ağacın zaman içinde farklı özelliklere sahip olması için zamanın “akması” gerekmez. Değişim, 4 boyutlu varlığının farklı zamanlardaki farklı özelliklere sahip olmasıdır.

  3. Seni ileri iten şey fizik kuralları-nedenselliktir. Varlığın, bir önceki anın bir sonraki ana kaçınılmaz olarak sebep olduğu kesintisiz bir fiziksel süreçtir. T1 state’i T2’ye yol açar. Beynindeki ve vücudundaki kimyasal reaksiyonlar duramaz. Bu durmayan nedensellik zinciri, seni bir andan diğerine “sürükleyen” motordur.

bilinç = o anki beyin durumu?

bilinci o anki beyin durumuna indirgemek, neden geçmişteki ve gelecekteki beni aynı anda deneyimlemediğimi güzel açıklayabilir. İndirgemeden nasıl açıklayabiliriz?

B teorisi ve indirgememecilik arasında bir gerilim var gibi!!!

Model 1: Akış fizikte yoktur, zihin evreninde vardır

Akış, fiziksel evrenin bir özelliği değildir; o, fiziksel olmayan zihninin temel bir özelliğidir. Zihninin doğası gereği, beyninin zaman çizgisi boyunca “ilerler” ve her an farklı bir beyin durumunu “aydınlatarak” o anın deneyimini (qualia) ortaya çıkarır. Hissettiğin akış, bu zihinsel ışığın hareketidir. Fiziksel dünya statik, zihinsel dünya dinamiktir.

Model 2: “Bütünsel Benlik” ve İçsel Perspektif Modeli

Bu daha mistik ve soyut bir yaklaşımdır. Bu modele göre, senin fiziksel olmayan “benliğin” veya ruhun, zamanın dışında (timeless) bir varlıktır ve senin bütün 4 boyutlu uzay-zaman solucanına aynı anda bağlıdır.

  • Akış Nasıl Oluyor?: “Akış” hissi, bu zaman dışı benliğin, kendi 4 boyutlu varoluşunu içeriden idrak etme biçimidir. Benliğin, bütün hayatını bir bütün olarak görür, ancak bu hayatın doğası gereği nedensel ve sıralı bir yapısı olduğu için, bu yapıyı anlamlandırmanın tek yolu onu sıralı bir deneyim olarak yaşamaktır.

  • Analoji: Bir romanın tamamının kütüphanende durduğunu düşün. Romanın kendisi statik bir nesnedir. Ama onu anlamak ve deneyimlemek için birinci sayfadan başlayıp kelimeleri sırayla okumak zorundasın. İşte o “okuma eylemi”, senin “zamanın akışı” deneyimindir. Senin zaman dışı ruhun, kendi statik hayat hikayesini “okumaktadır”.

Özetle: Bu modelde akış, gerçek bir hareket değil, zamansız bir varlığın, zamana yayılmış kendi doğasını sıralı bir şekilde anlama ve deneyimleme sürecidir.